Związek na lata – co naprawdę wpływa na jakość relacji

10 minut czytania

Statystyki pokazują, że nasze współczesne pokolenie doświadcza paradoksu relacji. Z jednej strony pragniemy bliskości, z drugiej coraz częściej doświadczamy osamotnienia. Coraz więcej wieloletnich związków przechodzi kryzys, a budowanie trwałych, głębokich relacji staje się wyzwaniem. Gdy pojawia się najmniejsza trudność, zamiast próbować naprawić to co budowaliśmy latami, poddajemy się, odchodzimy, albo zamieniamy na „nowszy model”.  Czy tak trudno jest zbudować relację opartą na bliskości i szacunku? 

Ten wpis nie jest kolejną listą w stylu „10 sposobów na zatrzymanie partnera przy sobie”. Zapraszam Cię do lektury i wspólnej refleksji nad tym, co naprawdę wpływa na jakość związku, zarówno tego, w którym jesteś, jak i tego, którego być może pragniesz.

„Niedojrzała miłość mówi: Kocham Cię, ponieważ Cię potrzebuję.
Dojrzała miłość mówi: Potrzebuję Cię, ponieważ Cię kocham.”

– Erich Fromm

Potrzeba i język miłości

Potrzeba bycia kochanym to podstawa naszego istnienia, jednak jak pisze Erich Fromm „miłość wymaga naszego wysiłku i wiedzy”. Gdy się o nią nie troszczymy bywa ulotna. Każdy z nas potrzebuje miłości, pochwały i zainteresowania, aby budować silne poczucie własnej wartości.

W swojej książce „5 języków miłości” Gary Chapman, amerykański terapeuta przedstawił teorię pięciu języków miłości. Według niego miłość może być okazywana i odbierana na wiele sposobów. O jakich sposobach pisze? O dotyku, wspólnym czasie, drobnych gestach, obdarowywaniu prezentami czy obdarowywaniu się komplementami (wyrażenia afirmatywne). Gary Chapman przekazuje nam, że każdy człowiek może na inny sposób wyrażać miłość i nie zawsze okazuje to przez słowa. Jedna osoba wyznaje swoje uczucia mówiąc: „wyglądasz bosko w tej sukience”, a inna poprzez masaż pleców pokazuje swoją uwagę, miłość i poświęcenie. Jest to niezwykle interesujący temat, dlatego zachęcam Was do potraktowania tej książki jako wsparcia do otworzenia się na rozmowę z partnerem o swoich potrzebach.

„Nie musimy się zgadzać we wszystkich kwestiach, ale musimy znaleźć sposób na różnice, by nie zaczęły nas dzielić.”

– Gary Chapman

Na jakość związku wpływa wiele czynników i nie jest to tylko składowa naszych chęci, siły uczucia, chemii czy tego jak bardzo siebie pragniemy. Poniżej przygotowałam listę 10-ciu najbardziej istotnych elementów wpływających na trwałość związku w oparciu o moje własne doświadczenie małżeńskie, obserwacje oraz źródła, które załączam na końcu.

Bycie w związku zaczyna się od świadomej decyzji by być razem i akceptacji tego, że mogą pojawić się wyzwania, trudności, czasem takie, w których nie będziemy mogli poradzić sobie bez pomocy innych osób. Bo w końcu nie jesteśmy jednowymiarowi. Każdy z nas jest inny – możemy mieć odmienne potrzeby, pragnienia, różne rzeczy denerwują nas, a coś innego może sprawiać, że jest nam zwyczajnie dobrze. Świadome wejście w relację oznacza gotowość do uczenia się, szukania wsparcia i pracy nad sobą również wtedy, gdy sprawy staną się trudne.

Wzajemny szacunek dla siebie to fundament związku. Pisząc o szacunku, mam na myśli szacunek dla własnej autonomii, pasji oraz wyznaczonych granic. Okazując szacunek do swojego partnera pokazujesz miłość, budujesz poczucie własnej wartości i wzmacniasz związek. Szacunek i głęboka przyjaźń są sercem każdego związku.

W związku opartym na szacunku ważne jest, aby:

• być dla siebie przyjaciółmi,
• weryfikować wiedze o sobie nawzajem,
• podziwiać się, okazywać ciekawość, zainteresowanie i atencję,
• zwracać się ku sobie na poziomie emocjonalnym,
• pozwalać sobie na pójście na kompromisy – tym razem zróbcie coś czego pragnie partner, a nie Ty,
• zwracać się do siebie tak jak chcielibyście by się do Was zwracano,
• mówić o sobie tak jak chcielibyście, aby o Was mówiono,
• rozwiązywać natychmiast pojawiające się nieporozumienia,
• zasypiać zawsze w zgodzie, bez niewyjaśnionych spraw.
  

Komunikacja to nie tylko wymiana informacji. To umiejętność słuchania i odważne mówienie o swoich potrzebach. To właśnie nad komunikacją szczególnie powinniśmy pracować w relacjach. Zapytaj swojego partnera czego pragnie, a przy tym komunikuj swoje potrzeby. W wielu związkach problemy zaczynaja się wtedy, gdy partnerzy nie rozmawiają ze soba szczerze i otwarcie lub przestają to robić dla tak zwanego „spokoju”. 

Często wydaje się nam, że nasz partner powinien wiedzieć lub chociaż domyślić się, o co nam chodzi. Skąd to się bierze? Nie zostałyśmy przygotowane do tego ani w domu, ani w szkole, jak wprost rozmawiać o naszych potrzebach. Jednak gdy nie komunikujemy naszych oczekiwań – tracimy siebie i zaczynamy źle czuć się w takim związku. Warto prosić, mówić konkretnie i być szczerym – to podstawa. 

Z jakością komunikacji związane jest to na ile jesteśmy dojrzali emocjonalnie i to jak radzimy sobie ze stresem. Gdy wracamy z pracy zestresowani i nie potrafimy sobie poradzić z napięciem, z naszymi emocjami, będzie to miało olbrzymi wpływ na komunikację z członkami naszej rodziny. Taka emocja jak gniew i radzenie sobie z nim jest najpoważniejszym wyzwaniem w codziennej komunikacji z ludźmi. Gniew sprawia, że jest w pewnym sensie blokadą w relacjach. Dlatego warto pracować nad regulacją swoich emocji, aby one nie przejęły kontroli nad naszym związkiem. Badania pokazują, że zdolność do regulowania emocji partnerów i konstruktywne wyciszanie konfliktu przewidują późniejszą satysfakcję małżeńską. A umiejętności te można trenować.

Problemy będą pojawiać się, gdyż jesteśmy „tylko” ludźmi i popełniamy błędy. Im szybciej to zaakceptujemy tym będziemy żyć spokojniej. Nie unikniemy tego. Ważne jest, aby pracować nad umiejętnością przepraszania i wybaczania. Słowo „przepraszam” działa oczyszczająco i przynosi ulgę. Nie trzymajmy w sobie urazy, gdyż to wyniszcza nas od środka. Im dłużej jesteśmy razem tym mocniej widzimy, że niektóre sprawy należy zaakceptować bo nie wszystko da się zmienić. Badania wskazują, że skłonność do wybaczania wiąże się ze wzrostem satysfakcji w związku i zmniejszeniem negatywnych strategii konfliktowych. Wybaczanie pomaga „domykać” sprawy i podejmować wysiłek na rzecz budowania relacji.

To, jak byliśmy kochani i jak nas uczono relacji w dzieciństwie, często kształtuje nasze wzorce w związkach dorosłych. Na małżeńskie nieporozumienia często składają się krzywdy, rozczarowania i frustracje z dzieciństwa obojga partnerów. Do tego może pojawić się retraumatyzacja i otwieranie starych ran co jest szczególnie obciążające dla związku.

Wypracowany przez nas w dzieciństwie wzorzec będzie odpowiadał w przyszłości za to jak będziemy budować związki i jakiej jakości związki to będą. To w jaki sposób byliśmy traktowani przez naszych rodziców czy opiekunów, wpłynęło na to jak my traktujemy w dorosłości innych. Jeśli otrzymaliśmy w dzieciństwie dużo miłości, bezpieczeństwa, opieki i ciepła, będziemy mogli przekazać to dalej. Dlatego znajomość własnej historii ułatwia zrozumienie reakcji i oczekiwań oraz pracę nad nimi. Wówczas łatwiej nam siebie rozumieć i wspierać.

Poglądy dotyczące tworzenia rodziny, pracy, stylu życia czy stosunek do pieniędzy często ujawniają się dopiero w codziennych wyborach. Niezwykle istotnym czynnikiem wpływającym na jakość i trwałość relacji są nasze osobiste przekonania i wartości, z którymi wchodzimy w związek. To właśnie w tych obszarach najczęściej ujawniają się różnice, które mogą zarówno wzbogacać relację, jak i stawać się źródłem napięć. Podobny światopogląd w kluczowych kwestiach zdecydowanie ułatwia budowanie stabilnej i satysfakcjonującej relacji, choć nie oznacza to konieczności pełnej zgodności we wszystkim. Nie musicie być identyczni we wszystkim, ale wymaga to rozmowy i negocjacji priorytetów.

Posiadanie wspólnych planów i celów jest czymś co buduje „bazę” związku. Jeśli Wasze cele pokrywają się to jest szansa na to, ze idziecie tą samą drogą. Dzielcie się swoimi marzeniami od  samego początku związku, gdyż w ten sposób dowiadujecie się wiele istotnych informacji o sobie. Badania pokazują, że pary, które potrafią razem radzić sobie ze stresem dnia codziennego i planować wspólne działania, mają lepsze związki w perspektywie czasu. Wspólne marzenia warto pielęgnować, a nie tylko o nich mówić. Dlatego warto planować małe kroki, które prowadzą do realizacji marzeń.

Związki w które wchodzimy podlegają nieustannym zmianom, ewoluują – co jest naturalne. Dlatego tak ważna jest codzienna praca nad relacją, pielęgnowanie wdzięczności i wspólnych rytuałów. Badania nad wdzięcznością pokazują, że drobne, codzienne docenienia partnera podnoszą jakość relacji i mogą działać jak „zastrzyk” bliskości. Po wielu latach związku już nie ma tej świeżości z wczesnego jego okresu, jednak nie oznacza to, że nie może być już atmosfery miłości, bliskości czy atrakcyjności. Związek nie musi być ciągłą euforią i „spijaniem sobie z dziubków”. Ważne, abyśmy podtrzymywali miłosny charakter naszego związku. 

Czasem wystarczy drobna zmiana, aby ożywić rutynę i wyeliminować nudne aspekty codzienności. Odkrywajcie nowe miejsca. Może to być nowa kawiarnia, w której jeszcze nie byliście. Może bardziej odważna bielizna lub pobudzająca zmysły koszulka do spania. Wystarczy niewielka zmiana, która może przywrócić bliskość w Waszym związku. Jeśli dostrzeżesz, że w Wasze życie wkrada się rutyna – zareaguj szybko.

To w jaki sposób organizujemy wspólne sprawy dotyczące domu począwszy od ustalenia najprostszego podziału obowiązków – kto wynosi śmieci, kto robi zakupy, płaci rachunki, odbiera dzieci z przedszkola czy organizuje weekendy. Kto pamięta o urodzinach rodziców, kto wybiera prezenty. Niby takie oczywiste i banalne sprawy, ale gdy tych obowiązków związanych z organizacją domu przybywa, a czasu jest coraz mniej, to może przytłoczyć, doprowadzić do nieporozumień oraz niepotrzebnych sprzeczek. Bardzo pomocny jest w tym spisany planer na tablicy korkowej lub magnetycznej, co wprowadza ład i pomaga uniknąć  dodatkowych problemów. Przez takie planowanie obowiązków dbamy o dobry klimat w naszym domu.

Nie jesteśmy „dwiema połówkami jabłka” lecz dwiema pełnymi osobami, które wybierają siebie na nowo każdego dnia. Każdy z nas jest unikalny, mamy inne oczekiwania, na każdego z nas wpływa coś innego, stąd też nie jest trudno pogubić się w świecie, gdy niby mamy wszystko, a wciąż nam czegoś brakuje.

Wykorzystaj to, ze mamy teraz możliwość stałego kontaktu z partnerami. Czasem wysłanie krótkiego smsa, „kocham Cię”, „tęsknię za Tobą” czy „myślę o Tobie” może sprawić, że Twój partner będzie z wiekszą energią wracał do domu. Potraktuj to jako przypomnienie, że czeka na niego ktoś, kto po tylu latach związku nie może się doczekać spotkania. Dodaj do wiadomości odrobinę pikanterii, a może okaże się, że dotychczasowe nadgodziny odejdą w niepamięć. Podtrzymuj ten ogień w związku, aby nigdy nie zgasł.

Poradniki są pomocne, ale pamiętaj, że nie zawsze rady w nich zawarte sprawdzą się w Twoim związku. Problem może mieć głębsze źródło i wymaga spojrzenia z zewnątrz. Jeśli czujecie, że utknęliście, rozważcie konsultację z terapeutą par. Perspektywa profesjonalisty i narzędzia terapeutyczne często pomagają odbudować bliskość i znaleźć nowe strategie współpracy. 

Budowanie trwałego związku to proces, a ja życzę Wam wszystkim tworzenie takich relacji, które przynoszą nie tylko miłość, ale również spokój, bezpieczeństwo i spełnienie. Życzę Wam związku, w którym szanujecie siebie i rozmawiacie o swoich potrzebach. Związku, w którym rozwiązujecie nieporozumienia szybko, zanim doprowadzą do frustracji. Pamiętajcie o tym, aby dbać o własne zdrowie emocjonalne. Jeśli zależy Wam, aby Wasze aktualne lub przyszłe relacje były głębokie i pełne szacunku, inwestujcie w codzienne drobne działania i zwyczajnie cieszcie się z drobiazgów – tych małych rzeczy.

Jeśli interesuje Was temat miłości, zapraszam do mojego poprzedniego artykułu:

Czy miłość ogranicza wolność? Psychologiczna prawda o byciu razem.

Źródła:

1. Algoe, S. B., Gable, S. L., & Maisel, N. C. (2010). It’s the little things: Everyday gratitude as a booster shot for romantic relationships. Personal Relationships, 17(2), 217–233. https://doi.org/10.1111/j.1475-6811.2010.01273.x
2. Braithwaite, S. R., Selby, E. A., & Fincham, F. D. (2011). Forgiveness and relationship satisfaction: Mediating mechanisms. Journal of Family Psychology, 25(4), 551–559. https://doi.org/10.1037/a0024526
3. Bloch, L,. Haase, C.M., Levenson, R.W. Emotion regulation predicts marital satisfaction: more than a wives’ tale. Emotion. 2014 Feb;14(1):130-44. doi: 10.1037/a0034272. Epub 2013 Nov 4. PMID: 24188061; PMCID: PMC4041870.
4. Chapman, G., (2022). 5 języków miłości. Kraków: Wydawnictwo Esprit.
5. Fromm, E., (20025). O sztuce miłości. Poznań: Wydawnictwo Rebis.
6. Haller, R., (2023). Moc szacunku. Jak wzmacniać innych i samemu stawać się silniejszym. Kraków: Wydawnictwo Otwarte.